Gazze’deki insani kriz, 1948’deki (ve hala süregiden) Nakba’dan bu yana Filistinlilerin sistematik olarak yerinden edilme, yerleşimci sömürgeciliği ve apartheida maruz kalmalar ile egemenliklerinin inkârıyla devam eden sömürgeci tahakkümünün bir örneğidir. Bu rapor, Filistin direnişini uluslararası hukuk çerçevesinde konumlandırarak; hukuki meşruiyetini üç çeyrek asırdır süren sömürgeciliğe bir cevap oluşunda temellendirmektedir. Kendi kaderini tayin hakkını jus cogens bir norm olarak incelemek suretiyle, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nun başta (1970) 2625, (1960) 1514 ve 43/37 (1982) sayılı kararlarında ortaya konan silahlı mücadele kavramının hukuki temelini, Uluslararası Adalet Divanı’nın danışma görüşleri ve dekolonizasyon hareketlerine ilişkin yargı içtihatlar ışığında incelemektedir. Uluslararası Hukuka Üçüncü Dünya Yaklaşımları (TWAIL) ile ilişki kuran rapor, uluslararası hukukun siyasallaşmasını, İsrail’in uzun süreli askeri işgalini ve ayrım gözetmeyen güç kullanımını ele alma noktasındaki başarısızlığına dair eleştiriler sunmaktadır. Ayrıca, 11 Eylül sonrası İslamofobi atmosferinde bağımsızlık hareketlerinin güvenlik meselesi haline getirilmesini sorgulamaktadır ki bu süreç özgürleşme mücadelelerini terörizm olarak yeniden tanımlamakta ve neo-kolonyal işgallerin devamına yol açmaktadır. Aequitas (hakkaniyet) ve maddi hukuk ilkelerine dayanan bir çerçeveyi savunan rapor, Filistin’in özgürlüğüne matuf sivil ve silahlı mücadelenin hukuki olarak temellendirilmiş bir kendi kaderini tayin uygulaması olduğunu savunmaktadır. Ayrıca, uzun süreli askeri işgallerin inceliklerini ele almak ve sömürgeleştirilmiş halkların yabancı istilasına, sömürgeci zapta ve yabancı tahakkümüne direnç konusundaki devredilemez haklarını teyit için uluslararası hukukun etkinliğinin yeniden değerlendirmesinin gerekliliğini vurgulamaktadır.
Önerilen atıf formatı: Nasir Qadri & Hüseyin Dişli, Kendi Kaderini Tayin Hakki Bağlamında Silahlı Mücadelenin Meşruiyeti: Uluslararası Hukuk Kapsamında Filistin Mücadelesinin Hukuki Analizi, WOLAS & Hukukçular Derneği, Şubat 2025.
