﻿{"id":2798,"date":"2025-12-15T16:29:29","date_gmt":"2025-12-15T13:29:29","guid":{"rendered":"https:\/\/www.wolas.org\/tr\/?p=2798"},"modified":"2025-12-15T16:41:25","modified_gmt":"2025-12-15T13:41:25","slug":"birlesmis-milletler-guvenlik-konseyinin-2803-2025-sayili-kararina-iliskin-aciklama","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.wolas.org\/tr\/birlesmis-milletler-guvenlik-konseyinin-2803-2025-sayili-kararina-iliskin-aciklama\/","title":{"rendered":"Birle\u015fmi\u015f Milletler G\u00fcvenlik Konseyi\u2019nin 2803 (2025) Say\u0131l\u0131 Karar\u0131na \u0130li\u015fkin A\u00e7\u0131klama"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-post\" data-elementor-id=\"2798\" class=\"elementor elementor-2798\">\n\t\t\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-1c82d4a elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"1c82d4a\" data-element_type=\"section\" data-settings=\"{&quot;tmea_shape_divider_top&quot;:&quot;none&quot;,&quot;tmea_shape_divider_bottom&quot;:&quot;none&quot;}\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-6516f5ee\" data-id=\"6516f5ee\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-79bb95d9 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"79bb95d9\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\n<h5>Birle\u015fmi\u015f Milletler G\u00fcvenlik Konseyi\u2019nin 2803 (2025) Say\u0131l\u0131 Karar\u0131na \u0130li\u015fkin A\u00e7\u0131klama<\/h5>\n<p>17 Kas\u0131m 2025 tarihinde Birle\u015fmi\u015f Milletler G\u00fcvenlik Konseyi, Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019nin Gazze\u2019nin idaresine ili\u015fkin plan\u0131n\u0131 ileri boyuta ta\u015f\u0131yan 2803 say\u0131l\u0131 Karar\u0131 kabul etmi\u015ftir. Karar, Filistin halk\u0131 \u00fczerindeki sonu\u00e7lar\u0131, hukuki me\u015fruiyeti \u00a0ve uluslararas\u0131 hukuk d\u00fczeninin b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne ili\u015fkin yayg\u0131n ve ciddi kayg\u0131lara ra\u011fmen on \u00fc\u00e7 kabul, iki \u2018\u00e7ekimser\u2019 oyla (\u00c7in ve Rusya) ve tek bir ret oyu olmaks\u0131z\u0131n ge\u00e7mi\u015ftir. Bu karar, onlarca y\u0131ld\u0131r i\u015fgal alt\u0131ndaki bir toprak par\u00e7as\u0131na y\u00f6nelik en kapsaml\u0131 G\u00fcvenlik Konseyi m\u00fcdahalelerinden birini te\u015fkil etmekte; yabanc\u0131 h\u00e2kimiyetinde bir y\u00f6netim yap\u0131s\u0131 ve \u00e7ok uluslu bir g\u00fcc\u00fcn kurulmas\u0131na yetki vermekte olup son derece a\u011f\u0131r hukuki, siyasal ve etik meseleleri g\u00fcndeme getirmektedir. 2803 say\u0131l\u0131 Karar iki temel kurum \u00f6ng\u00f6rmektedir:<\/p>\n\n<p><br \/><strong>(i)<\/strong> Amerika Birle\u015fik Devletleri Ba\u015fkan\u0131\u2019n\u0131n ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yapaca\u011f\u0131 ve Gazze\u2019de y\u00f6neti\u015fim, g\u00fcvenlik, yeniden in\u015fa ve insani koordinasyonu y\u00f6nlendirme yetkisiyle donat\u0131lm\u0131\u015f \u2018Bar\u0131\u015f Kurulu\u2019 (Board of Peace &#8211; BoP); ve <strong>(ii)<\/strong> t\u00fcm gerekli tedbirleri icra etmeye yetkili ve faaliyetlerini \u0130srail ordusuyla yak\u0131n e\u015fg\u00fcd\u00fcm i\u00e7inde y\u00fcr\u00fctecek \u2018Uluslararas\u0131 \u0130stikrar G\u00fcc\u00fc\u2019 (International Stabilisation Force &#8211; ISF) isimli asker\u00ee bir yap\u0131.<\/p>\n\n<p>Buna paralel olarak karar, yetkisi itibariyle BoP\u2019a t\u00e2bi olacak ve yabanc\u0131 g\u00fc\u00e7lerce atanm\u0131\u015f \u2018teknokratik bir Filistin komitesi\u2019 tesis etmektedir. Getirilen bu d\u00fczen, Gazze\u2019yi i\u015fgal alt\u0131ndaki Filistin topraklar\u0131n\u0131n geri kalan\u0131ndan koparmakta; egemen Filistin devletinin tesisi ihtimalini belirsiz ve d\u0131\u015f akt\u00f6rlerce tan\u0131mlanan ko\u015fullara ba\u011flamakta; s\u0131n\u0131rlar, hava sahas\u0131, hareket serbestisi ve insani yard\u0131mlar \u00fczerindeki yetkiyi yabanc\u0131 akt\u00f6rlere devretmektedir. Bu kurumlar bir araya geldi\u011finde, Gazze\u2019de d\u0131\u015f vesayet alt\u0131nda radikal bir y\u00f6neti\u015fim yap\u0131lanmas\u0131n\u0131 ifade etmektedir. Bu \u00e7er\u00e7eve, Irak \u00f6rne\u011fi de d\u00e2hil olmak \u00fczere, uluslararas\u0131 idare s\u00f6yleminin hukuka ayk\u0131r\u0131 tahakk\u00fcm\u00fc me\u015frula\u015ft\u0131rmak amac\u0131yla kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ge\u00e7mi\u015fteki s\u00fcre\u00e7leri \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131rmaktad\u0131r. Bu unsurlar i\u015fgal rejimlerini yeniden \u00fcretmekte, yabanc\u0131 hegemonyay\u0131 tahkim etmekte ve Filistin halk\u0131n\u0131n devredilemez nitelikteki kendi kaderini tayin hakk\u0131n\u0131 fiilen h\u00fck\u00fcms\u00fcz k\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n\n<p>Karar\u0131n en a\u011f\u0131r kusuru, Uluslararas\u0131 Adalet Divan\u0131\u2019n\u0131n tespitleriyle temel bir \u00e7eli\u015fki i\u00e7inde olmas\u0131d\u0131r. Divan, 2024 ve 2025 Dan\u0131\u015fma G\u00f6r\u00fc\u015flerinde, \u0130srail\u2019in -Gazze d\u00e2hil- i\u015fgal alt\u0131ndaki Filistin topraklar\u0131ndaki varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n hukuka ayk\u0131r\u0131 oldu\u011funu ve \u00e7ekilmenin ko\u015fulsuz, s\u00fcratli ve Filistin egemenli\u011fini geciktirmeyecek, bilakis tesis edecek \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015fmesi gerekti\u011fini a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtmi\u015ftir. Oysa 2803 say\u0131l\u0131 BM G\u00fcvenlik Konseyi karar\u0131 Divan\u2019\u0131n gayrime\u015fru ilan etti\u011fi yap\u0131lar\u0131n bizzat peki\u015ftirmektedir: \u0130srail\u2019in \u00e7ekilmesini \u0130srail, ABD ve se\u00e7ili garant\u00f6rlerce tan\u0131mlanan \u00f6l\u00e7\u00fctlere ba\u011flamakta; \u0130srail kontrol\u00fcnde s\u00fcresiz bir g\u00fcvenlik \u00e7evresi \u00f6ng\u00f6rmekte; Gazze\u2019yi i\u015fgal alt\u0131ndaki topraklar\u0131n co\u011frafi b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcnden a\u00e7\u0131k\u00e7a ay\u0131rarak kendi kaderini tayin hakk\u0131n\u0131n emredici nitelikteki \u00f6z\u00fcn\u00fc zedelemektedir. Kurulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan d\u00fczen; hukuka ayk\u0131r\u0131 bir i\u015fgali Filistinlilere kar\u015f\u0131 i\u015flenen su\u00e7larda do\u011frudan rol alm\u0131\u015f veya buna ortak olmu\u015f devletler taraf\u0131ndan y\u00fcr\u00fct\u00fclen yeni bir idari vesayet ile ikame etmekten ibarettir. Karar ile tesis edilen yap\u0131, i\u015fgali sona erdirmeyi de\u011fil yeni bir s\u00f6m\u00fcrgeci idare bi\u00e7imi alt\u0131nda g\u00fcncellemeyi ama\u00e7lamaktad\u0131r.<\/p>\n\n<p>Karar\u0131n idari d\u00fczen ve insani yard\u0131ma ili\u015fkin b\u00f6l\u00fcmleri de son derece politize edilmi\u015f ve m\u00fctehakkim bir \u00e7er\u00e7eve ortaya koymaktad\u0131r. \u0130nsani yard\u0131m, <em>Bar\u0131\u015f Kurulu<\/em> ile koordinasyon \u015fart\u0131na ba\u011flanm\u0131\u015f olup, bu d\u00fczenleme Divan\u2019\u0131n i\u015fgalci g\u00fcc\u00fcn insani yard\u0131ma (UNRWA arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla veya di\u011fer BM ve uluslararas\u0131 kurulu\u015flar \u00fczerinden) ko\u015fulsuz izin ve kolayla\u015ft\u0131rma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc vurgulayan kararlar\u0131yla a\u00e7\u0131k\u00e7a \u00e7eli\u015fmektedir. Karardaki yeniden in\u015fa yakla\u015f\u0131m\u0131 ise don\u00f6r ba\u011f\u0131ml\u0131 bir idari d\u00fczen modeli yaratmakta; Filistinlilerin anlaml\u0131 kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 d\u0131\u015flamakta; Filistin toplumunu yabanc\u0131 finansal kurumlara ba\u011f\u0131ml\u0131 h\u00e2le getirme riski ta\u015f\u0131makta; buna kar\u015f\u0131l\u0131k \u0130srail\u2019i, onlarca y\u0131ll\u0131k hukuka ayk\u0131r\u0131 i\u015fgalin ve Ekim 2023\u2019ten bu yana i\u015flenen y\u0131k\u0131c\u0131 ve soyk\u0131r\u0131m eylemlerinin yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 zararlar i\u00e7in tazminat \u00f6deme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnden fiilen muaf k\u0131lmaktad\u0131r. Bu tasar\u0131m, 2003 sonras\u0131 Irak modelinin ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131 tekrar etme tehlikesi i\u00e7ermektedir. Iraktaki modelde yabanc\u0131 akt\u00f6rlerin yard\u0131m ve ekonomi politikas\u0131 \u00fczerindeki kontrol\u00fc el koymay\u0131 ve \u00f6zelle\u015ftirmeyi kolayla\u015ft\u0131rm\u0131\u015f, ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k ili\u015fkilerini kal\u0131c\u0131la\u015ft\u0131rm\u0131\u015f ve yeniden in\u015fa s\u00f6ylemi alt\u0131nda kamu kurumlar\u0131n\u0131 zay\u0131flatm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n<p>Karar\u0131n g\u00fcvenlik mimarisi de ayn\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcde sorunlu olup uluslararas\u0131 hukuka ayk\u0131r\u0131d\u0131r. <em>Uluslararas\u0131 \u0130stikrar G\u00fcc\u00fc<\/em>\u2019ne, Filistinli direni\u015f gruplar\u0131n\u0131 silahs\u0131zland\u0131rma g\u00f6revi verilmi\u015f; ancak bu g\u00f6rev, Divan\u2019\u0131n devletlere \u00f6nleme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc y\u00fckledi\u011fi ihlallerin bizzat faili olan \u0130srail ordusuyla yak\u0131n koordinasyon \u015fart\u0131na ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu d\u00fczenleme <em>\u0130stikrar G\u00fcc\u00fc<\/em>\u2019n\u00fc tarafs\u0131z olmaktan \u00e7\u0131karmakta ve fiilen i\u015fgalci g\u00fc\u00e7 ad\u0131na hareket eden bir yard\u0131mc\u0131 birime d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmektedir. \u0130\u015fgalin sona erdirilmedi\u011fi bir durumda i\u015fgal alt\u0131ndaki n\u00fcfusun silahs\u0131zland\u0131r\u0131lmas\u0131, i\u015fgalci g\u00fcc\u00fcn ezici asker\u00ee \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc korumas\u0131 ve direni\u015f hakk\u0131n\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131, hem kendi kaderini tayin hakk\u0131 hem de yabanc\u0131 tahakk\u00fcme kar\u015f\u0131 direnme hakk\u0131n\u0131 ihlal etmektedir. Ba\u011f\u0131ms\u0131z gazetecilikle g\u00fcn y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131kan i\u00e7 ABD planlama belgeleri bile, <em>\u0130stikrar G\u00fcc\u00fc<\/em>\u2019n\u00fcn yap\u0131sal olarak i\u015flemez nitelikte olaca\u011f\u0131na, ciddi g\u00fcvenlik bo\u015fluklar\u0131 do\u011furaca\u011f\u0131na ve belirsiz bir hukuki \u00e7er\u00e7eve alt\u0131nda uzun s\u00fcreli asker\u00ee angajman ihtimalinin y\u00fcksek oldu\u011funa i\u015faret etmektedir.<a id=\"_ftnref1\" href=\"#_ftn1\">[1]<\/a><\/p>\n\n<p>Son olarak, karar G\u00fcvenlik Konseyi yetkisinin, BM \u015eart\u0131 ve uluslararas\u0131 hukuk\u00e7a \u00e7izilen s\u0131n\u0131rlar\u0131n \u00f6tesine ta\u015f\u0131nmas\u0131 ba\u015fta olmak \u00fczere uluslararas\u0131 hukuk d\u00fczenine y\u00f6nelik sistemsel bir tehdit olu\u015fturmaktad\u0131r. BM G\u00fcvenlik Konseyi, i\u015fgal alt\u0131ndaki bir toprakta, Divan\u2019\u0131n tespitleri ve \u015eart\u2019\u0131n temel ilkelerine ayk\u0131r\u0131 \u015fekilde yabanc\u0131 bir idari ve asker\u00ee rejimi yetkilendirerek BM \u015eart\u0131- 7. B\u00f6l\u00fcm kapsam\u0131ndaki yetkisini a\u015fmakta, yani <em>ultra vires<\/em> hareket etmektedir. Konsey\u2019in, kendi kaderini tayin hakk\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131ran, hukuka ayk\u0131r\u0131 i\u015fgali me\u015frula\u015ft\u0131ran veya a\u011f\u0131r uluslararas\u0131 su\u00e7larla ba\u011flant\u0131l\u0131 akt\u00f6rlere toprak idaresi yetkisi tan\u0131yan d\u00fczenlemeler benimsemesi, uluslararas\u0131 hukuk d\u00fczeninin temellerinin ra\u011fm\u0131nad\u0131r. Bu durum; G\u00fcvenlik Konseyi\u2019nin daha y\u00fcksek normlar\u0131 zedelememesini temin amac\u0131yla Divan\u2019\u0131n G\u00fcvenlik Konseyi kararlar\u0131 hususunda yarg\u0131sal inceleme yetkisinin zaruretini ve zorunlulu\u011funu ortaya koymaktad\u0131r.<a id=\"_ftnref2\" href=\"#_ftn2\">[2]<\/a> 2803 say\u0131l\u0131 Karar bu gereklili\u011fin somut \u00f6rne\u011fidir. Siyasi organlar\u0131n salt prosed\u00fcrel me\u015fruiyet \u00fczerinden yerle\u015fik hukuka ayk\u0131r\u0131, emredici normlar\u0131 ihlal eden ve hukuka ayk\u0131r\u0131 durumlar\u0131 normalle\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015fan kararlar \u00fcretebildi\u011finin a\u015fikar bir d\u0131\u015favurumudur. G\u00fcvenlik Konseyi\u2019nin <em>ultra vires<\/em> eylemlerini h\u00fck\u00fcms\u00fcz k\u0131labilecek mevcut yarg\u0131sal bir mekanizman\u0131n olmamas\u0131, teorik de\u011fil yap\u0131sal bir sorun olup Konsey\u2019i bar\u0131\u015f\u0131n koruyucusu yerine tahakk\u00fcm arac\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme riski ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Karar\u0131n kabul s\u00fcreci de, ABD taraf\u0131ndan uygulanan a\u011f\u0131r siyasi bask\u0131 ve tehdit ko\u015fullar\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir. ABD temsilcisi Mike Waltz, Ba\u015fkan Trump, Bakan Rubio, Jared Kushner ve \u00d6zel Temsilci Witkoff ad\u0131na konu\u015farak, karara kar\u015f\u0131 oy verilmesinin \u201c<em>sava\u015fa d\u00f6nmeye oy vermek<\/em>\u201d anlam\u0131na gelece\u011fini ifade etmi\u015f olup; bu a\u00e7\u0131k tehdit, Konsey karar\u0131n\u0131n me\u015fruiyetini daha da zay\u0131flatmakta ve bu t\u00fcr <em>ultra vires<\/em> eylemlerin UAD taraf\u0131ndan yarg\u0131sal denetim ihtiyac\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmektedir.<\/p>\n\n<p><strong>Gelece\u011fe Y\u00f6nelik \u0130stikamet<\/strong><\/p>\n\n<p>2803 say\u0131l\u0131 BM G\u00fcvenlik Konseyi karar\u0131n\u0131n hukuken veya siyaseten s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir bar\u0131\u015f\u0131n temelini olu\u015fturamayaca\u011f\u0131n\u0131 vurgulamaktay\u0131z. D\u0131\u015f dayatmal\u0131 idare modeli, Divan\u2019\u0131n tespitlerine g\u00f6sterdi\u011fi a\u00e7\u0131k kay\u0131ts\u0131zl\u0131k ve bask\u0131c\u0131 insani yard\u0131m\u2013g\u00fcvenlik mimarisi dolay\u0131s\u0131yla karar dekolonizasyon\/s\u00f6m\u00fcrgesizle\u015fme ilkesi, kendi kaderini tayin hakk\u0131 ve BM \u015eart\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a ihlal etmektedir. Me\u015fru bir yol haritas\u0131 siyasi pragmatizm yerine uluslararas\u0131 hukukun \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc bir yakla\u015f\u0131mla yeniden merkeze al\u0131nmas\u0131ndan ge\u00e7mektedir. Bu ise, \u0130srail\u2019in i\u015fgal alt\u0131ndaki t\u00fcm Filistin topraklar\u0131ndan ko\u015fulsuz olarak \u00e7ekilmesini; Filistin toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn iade edilmesini; ve y\u00f6neti\u015fim d\u00fczenlemelerinin d\u0131\u015f g\u00fc\u00e7lerce dayat\u0131lmak yerine bizzat Filistinliler taraf\u0131ndan belirlenmesini iktiza eder. \u0130nsani yard\u0131m tarafs\u0131z ve ba\u011f\u0131ms\u0131z bi\u00e7imde akmal\u0131; yeniden in\u015fa s\u00fcreci Filistin kurumlar\u0131 taraf\u0131ndan ve Filistinlilerin liderli\u011finde y\u00fcr\u00fct\u00fclmeli; yeniden in\u015fan\u0131n finansman\u0131 y\u0131k\u0131mdan sorumlu devlet olan \u0130srail\u2019in \u00f6demekle y\u00fck\u00fcml\u00fc oldu\u011fu tazminatlarla sa\u011flanmal\u0131; soyk\u0131r\u0131m d\u00e2hil a\u011f\u0131r uluslararas\u0131 su\u00e7lar i\u00e7in hesap verebilirlik sistematik bi\u00e7imde takip edilmelidir. Uluslararas\u0131 himaye ve koruma g\u00fcc\u00fc ancak BM otoritesi alt\u0131nda, s\u0131n\u0131rl\u0131 ve a\u00e7\u0131k \u015fekilde tan\u0131mlanm\u0131\u015f bir yetki \u00e7er\u00e7evesiyle Filistinlilerin r\u0131zas\u0131-liderli\u011fi b\u00fcnyesinde icra edilmeli; \u00e7er\u00e7evenin \u00f6z\u00fcnde Divan\u2019\u0131n 2024 ve 2025 Dan\u0131\u015fma G\u00f6r\u00fc\u015flerinin uygulanmas\u0131n\u0131 temin bulunmal\u0131; bu g\u00fc\u00e7 \u00e7at\u0131\u015fmaya taraf olmayan ve uluslararas\u0131 hukuk ihlallerine ortak olmam\u0131\u015f devletlerden olu\u015fmal\u0131; uluslararas\u0131 insanc\u0131l hukuka uygun hareket etmeli ve toplu tedbirler (\u00f6rne\u011fin silah ambargolar\u0131) uygulayabilmelidir.<a id=\"_ftnref3\" href=\"#_ftn3\">[3]<\/a><\/p>\n\n<p>G\u00fcvenlik Konseyince karar\u0131n kabul edilmi\u015f olmas\u0131, devletlerin y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini ortadan kald\u0131rmay\u0131p aksine g\u00fc\u00e7lendirir. Kendi kaderini tayin hakk\u0131na ili\u015fkin erga omnes nitelikli y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler ve hukuka ayk\u0131r\u0131 durumun tan\u0131nmamas\u0131 y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc uyar\u0131nca; devletler 2803 say\u0131l\u0131 Karar uyar\u0131nca tesis edilen ve \u0130srail\u2019in hukuka ayk\u0131r\u0131 varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tahkim eden y\u00f6neti\u015fim veya g\u00fcvenlik mekanizmalar\u0131na herhangi bir hukuki, siyasi, mali veya operasyonel destek sa\u011flamaktan ka\u00e7\u0131nmak zorundad\u0131r. Bu y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck, personel tahsisi, fon aktar\u0131m\u0131, lojistik i\u015fbirli\u011fi veya diplomatik onay verilmemesi hususlar\u0131n\u0131 kapsayan pozitif bir y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckt\u00fcr. G\u00fcvenlik Konseyi\u2019nin bir karar alm\u0131\u015f olmas\u0131, devletlerin emredici normlar\u0131 ihlal eden d\u00fczenlemeleri <em>tan\u0131mama<\/em> ve <em>yard\u0131m etmeme<\/em> y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ortadan kald\u0131rmaz.<\/p>\n\n<p>Dolay\u0131s\u0131yla devletler karar\u0131n icras\u0131na i\u015ftirak yerine hukuka uygun alternatifleri aktif bi\u00e7imde takip etmelidir. Divan\u2019dan dan\u0131\u015fma veya yarg\u0131sal g\u00f6r\u00fc\u015f talep ederek 2803 say\u0131l\u0131 Karar\u0131n ultra vires niteli\u011fini ayd\u0131nlatmak; Bar\u0131\u015f i\u00e7in Birlik (Uniting for Peace) mekanizmas\u0131 d\u00e2hil olmak \u00fczere Genel Kurul\u2019un yetkilerini kullanarak karar\u0131n etkilerini bertaraf etmek ve uluslararas\u0131 hukukla uyumlu koruyucu tedbirler almak; Filistinlilerin siyasal, ekonomik ve insani giri\u015fimlerini, d\u0131\u015f vesayeti de\u011fil Filistinli \u00f6znelli\u011fi g\u00fc\u00e7lendirecek \u015fekilde desteklemek bu c\u00fcmledendir.<\/p>\n\n<p>Adil ve kal\u0131c\u0131 bir bar\u0131\u015f yaln\u0131zca uluslararas\u0131 hukuka ba\u011fl\u0131l\u0131k, Filistin egemenli\u011finin ikame-iadesi, ihlaller i\u00e7in hesap verebilirlik, aynen iade ve tazminat mekanizmalar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla tesis edilebilecektir. Bu ba\u011flamda WOLAS olarak devletleri tan\u0131mama ve yard\u0131m etmeme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini fiilen hayata ge\u00e7irmeye; kendi kaderini tayin hakk\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesi i\u00e7in erga omnes y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini yerine getirmeye; 2803 say\u0131l\u0131 Karar\u0131n hukuki ge\u00e7erlili\u011finin Uluslararas\u0131 Adalet Divan\u0131 \u00f6n\u00fcnde ayd\u0131nlat\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flamaya; ve karar kapsam\u0131nda kurulan hi\u00e7bir yabanc\u0131 idari veya asker\u00ee yap\u0131ya uluslararas\u0131 hukukla ba\u011fda\u015fmayan bir me\u015fruiyet veya i\u015fbirli\u011fi tan\u0131mamaya \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yoruz.<\/p>\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\" \/>\n<p><a id=\"_ftn1\" href=\"#_ftnref1\">[1]<\/a> Politico, <em>\u2018Trump Has Promised Peace for Gaza. Private Documents Paint a Grim Picture\u2019<\/em> (11 November 2025) <a href=\"https:\/\/www.politico.com\/news\/2025\/11\/11\/trump-peace-gaza-documents-00642466\">https:\/\/www.politico.com\/news\/2025\/11\/11\/trump-peace-gaza-documents-00642466<\/a> [access date: 20 November 2025]<\/p>\n\n<p><a id=\"_ftn2\" href=\"#_ftnref2\">[2]<\/a> Dapo Akande, The International Court of Justice and the Security Council: Is There Room for Judicial Control of Decisions of the Political Organs of the United Nations? (1997) volume 46 issue 2 International and Comparative Law Quarterly 309\u2013343, available at: <a href=\"https:\/\/www.jstor.org\/stable\/760719?seq=1\">https:\/\/www.jstor.org\/stable\/760719<\/a><a href=\"https:\/\/www.jstor.org\/stable\/760719?seq=1\"> to<\/a><a href=\"https:\/\/www.jstor.org\/stable\/760719?seq=1\">?seq=1<\/a><\/p>\n\n<p><a id=\"_ftn3\" href=\"#_ftnref3\">[3]<\/a> Buna \u00f6rneklerden biri, Filistinliler taraf\u0131ndan geni\u015f bi\u00e7imde desteklenen \u2013133 Filistinli kurulu\u015fun ortak deste\u011fiyle somutla\u015fan\u2013 Kolombiya \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcndeki karar tasar\u0131s\u0131d\u0131r. Kolombiya taraf\u0131ndan sunulan <em>Bar\u0131\u015f i\u00e7in Birlik <\/em>(Uniting for Peace) taslak karar\u0131, BM Genel Kurulu\u2019nu UAD\u2019nin 2024 Dan\u0131\u015fma G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc uygulamaya; Gazze\u2019de, \u00e7at\u0131\u015fmaya taraf olmayan ve uluslararas\u0131 hukuk ihlallerine i\u015ftiraki bulunmayan devletlerden olu\u015fan, uluslararas\u0131 hukuka uygun bir koruyucu devlet mevcudiyeti tesis etmeye; bu yap\u0131y\u0131 uluslararas\u0131 insanc\u0131l hukuk, UAD Dan\u0131\u015fma G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ve Filistinlilerin r\u0131zas\u0131 ile liderli\u011fi alt\u0131nda yetkilendirmeye; ve 377A(V) say\u0131l\u0131 Karar uyar\u0131nca silah ambargolar\u0131 d\u00e2hil olmak \u00fczere kolektif tedbirler almaya \u00e7a\u011f\u0131rmaktad\u0131r. Bkz. Filistin STK\u2019lar\u0131 A\u011f\u0131 (PNGO), \u201cGazze\u2019de Derinle\u015fen \u0130nsani Felakete \u0130li\u015fkin Filistin STK\u2019lar\u0131 A\u011f\u0131 (PNGO) A\u00e7\u0131klamas\u0131 ve Ba\u015fkan Petro\u2019nun Filistinlileri Soyk\u0131r\u0131m ve Etnik Temizlemeden Korumaya Y\u00f6nelik <em>G\u00fcvenlik \u0130\u00e7in Birle\u015fme<\/em> Karar Tasar\u0131s\u0131n\u0131n \u00d6nemine Vurgu\u201d (PNGO Portal\u0131, 25 Eyl\u00fcl 2025)<br \/><a href=\"https:\/\/en.pngoportal.org\/post\/3963\/Statement-by-the-Palestinian-NGOs-Network-PNGO-on-the-Escalating-Humanitarian-Catastrophe-in-Gaza-and-emphasis-the-importance-of-President-Petros-Uniting-for-Peace-resolution-to-protect-Palestinians-from-Genocide-and-Ethnic-Cleansing\">https:\/\/en.pngoportal.org\/post\/3963\/Statement-by-the-Palestinian-NGOs-Network-PNGO-on-the-Escalating-Humanitarian-Catastrophe-in-Gaza-and-emphasis-the-importance-of-President-Petros-Uniting-for-Peace-resolution-to-protect-Palestinians-from-Genocide-and-Ethnic-Cleansing<\/a><br \/>[Eri\u015fim tarihi: 20 Kas\u0131m 2025].<\/p>\n\n<p>\u00a0<\/p>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Birle\u015fmi\u015f Milletler G\u00fcvenlik Konseyi\u2019nin 2803 (2025) Say\u0131l\u0131 Karar\u0131na \u0130li\u015fkin A\u00e7\u0131klama 17 Kas\u0131m 2025 tarihinde Birle\u015fmi\u015f Milletler G\u00fcvenlik Konseyi, Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019nin Gazze\u2019nin idaresine ili\u015fkin plan\u0131n\u0131 ileri boyuta ta\u015f\u0131yan 2803 say\u0131l\u0131 Karar\u0131 kabul etmi\u015ftir. Karar, Filistin halk\u0131 \u00fczerindeki sonu\u00e7lar\u0131, hukuki me\u015fruiyeti \u00a0ve uluslararas\u0131 hukuk d\u00fczeninin b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne ili\u015fkin yayg\u0131n ve ciddi kayg\u0131lara ra\u011fmen on \u00fc\u00e7 kabul, iki [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":2803,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_eb_attr":"","footnotes":""},"categories":[11],"tags":[],"class_list":["post-2798","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-analysis"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/www.wolas.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/TR-06-2.jpg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.wolas.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2798","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.wolas.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.wolas.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wolas.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wolas.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2798"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.wolas.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2798\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2808,"href":"https:\/\/www.wolas.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2798\/revisions\/2808"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wolas.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2803"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.wolas.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2798"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wolas.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2798"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wolas.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2798"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}